Bài tuyên truyền về các dịch bệnh giao mùa xuân - hè
Kính thưa các thày cô giáo và các em học sinh thân mến!
Khi những ngày hè đang đến gần, thời tiết nắng nóng, ẩm ướt là điều kiện thuận lợi để nhiều loại vi rút, vi khuẩn phát triển và gây bệnh. Vì vậy, trong buổi chào cờ hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu các bệnh thường gặp trong mùa hè để biết cách phòng tránh.
1. Bệnh cúm A (H1N1, H5N1, H7N9 và H8N10).
Bệnh cúm A (H1N1): Là bệnh hô hấp cấp tính ở người, có tính lây truyền cao do virus cúm A (H1N1) gây ra. Bệnh có biểu hiện sốt cao đột ngột (trên 38oC), ho, đau họng, sổ mũi, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi. nhiễm trùng đường hô hấp dưới hoặc biểu hiện hội chứng viêm đường hô hấp cấp nặng, có thể dẫn đến suy hô hấp và tử vong.
Bệnh cúm A (H5N1,H7N9, H8N10): Cũng là bệnh hô hấp cấp tính và có tính rất nguy hiểm do virus cúm A (H5N1,H7N9, H8N10) gây ra, virus này chủ yếu gây bệnh trên gia cầm, các động vật máu nóng và trên người. Triệu chứng của bệnh về cơ bản cũng giống như cúm A (H1N1), tức là: Ho, sốt, hắt hơi, sổ mũi, mệt mỏi, nhiễm trùng đường hô hấp dưới, diễn biến nhanh và gây tử vong rất nhanh. Cúm A (H5N1, H7N9, H8N10) đã bùng phát thành nhiều đợt dịch gia cầm trên thế giới và Việt Nam, gây thiệt hại lớn về người và ảnh hưởng tới phát triển kinh tế - xã hội. Bệnh cúm A (H5N1, H7N9, H8N10) ở người chủ yếu là do lây trực tiếp từ gia cầm bệnh, ốm chết khi tiếp xúc hoặc giết mổ, ăn thịt. Tỷ lệ người bệnh tử vong trong hai năm gần đây là gần 100%. Cả bệnh cúm A (H1N1) và A (H5N1, H7N9, H8N10) đến nay đều chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vaccine phòng cho người.
Chúng ta có thể phòng bệnh cúm A (H5N1, H7N9, H8N10) bằng cách: Không vận chuyển, giết mổ, mua bán và sử dụng gia cầm chết hoặc gia cầm nghi bị bệnh. Khi có gia cầm chết phải báo ngay cho cán bộ thú y hoặc chính quyền địa phương, không vứt xác gia cầm bừa bãi. Chỉ ăn thịt và các sản phẩm gia cầm đã nấu chín kỹ, không ăn tiết canh, thịt, trứng nấu còn lòng đào. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và tăng cường vệ sinh cá nhân, đeo khẩu trang khi tiếp xúc với gia cầm. Khi có người bị ho, sốt cao có liên quan đến gia cầm bệnh, chết phải đến ngay cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời.
2. Bệnh tay - chân - miệng:
Là bệnh truyền nhiễm do virus đường ruột, thường gặp nhất là coxsackievirus A16, đôi khi do enterovirus 71 (EV71) gây nên. EV 71 là virus gây bệnh nguy hiểm dễ dẫn tới viêm não và tử vong. Bệnh lây từ người sang người do tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, dịch tiết mũi, họng, dịch của các bọng nước khi vỡ hoặc qua đường phân - miệng tức là mắc bệnh do ăn phải thức ăn, nước uống bị nhiễm virus (vì virus tồn tại trong nước, đất, rau và các loại thức ăn khác). Ðây là bệnh dễ trở nên nguy hiểm vì có thể diễn tiến rất nhanh với các biến chứng nặng như suy tuần hoàn, suy hô hấp, hôn mê, co giật và dẫn đến tử vong trong vòng 48 giờ. Bệnh này thường gặp ở trẻ nhỏ từ 6 tháng đến 3 tuổi, đặc biệt là các em đang đi nhà trẻ, mẫu giáo, và học sinh tiểu học. Cách phòng bệnh là: Tránh tiếp xúc với các nguồn lây theo đường tiêu hóa; tăng cường vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng (nhất là sau khi thay quần áo, tã, sau khi tiếp xúc với phân, nước bọt). Rửa sạch sàn nhà, vật dụng đồ chơi của trẻ, lau sàn nhà bằng dung dịch sát khuẩn Cloramin B 2%. Khi có trẻ bị bệnh phải cách ly tại nhà, không cho đến nhà trẻ, trường học trong tuần đầu tiên của bệnh.
3. Bệnh sốt xuất huyết: Là bệnh nhiễm virus sốt xuất huyết Dengue cấp tính do muỗi truyền (muỗi vằn Aedes Aegypti). Muỗi vằn thường đẻ trứng và nở thành loăng quăng/bọ gậy ở các dụng cụ chứa nước quanh nhà, nơi chứa nước tự nhiên như hốc cây, kẽ lá, gốc tre nứa, các vật dụng chứa nước sinh hoạt để lâu ngày như chum, vại, bể nước mưa, lọ hoa… hoặc các đồ phế thải chứa nước như lốp xe, chai lọ vỡ, vỏ đồ hộp, gáo dừa… Bệnh sốt xuất huyết có thể gây tử vong và gây thành dịch lớn, hiện chưa có vaccine phòng bệnh. Ðể phòng bệnh sốt xuất huyết, người dân cần loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt loăng quăng/bọ gậy bằng cách thường xuyên thu gom, tiêu hủy các đồ phế thải chứa nước như lốp xe, chai lọ vỡ, vỏ đồ hộp, gáo dừa… Thường xuyên thau rửa chum vại, bể nước mưa, lọ hoa, úp ngược các vật dụng chứa nước không dùng đến như xô, chậu, chén bát, máng nước uống của gia súc, gia cầm. Tổ chức phun hóa chất diệt muỗi quy mô cộng đồng hoặc phun diệt muỗi trong nhà bằng các bình xịt muỗi cầm tay.
4. Bệnh viêm não Nhật Bản:
Là bệnh do một loại virus có tên là virus viêm não Nhật Bản gây nên, trung gian truyền bệnh là muỗi Culex, một loại muỗi thường sống ở các vùng có nhiều ao tù và đồng ruộng lúa nước. Ổ chứa virus viêm não Nhật Bản thường là lợn, dơi, chim hoang dã. Bệnh viêm não Nhật Bản thường có tỷ lệ mắc cao vào mùa hè, có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng suốt đời và có thể gây thành dịch lớn. Bệnh viêm não Nhật Bản có thể phòng bằng cách: Tiêm vaccine phòng bệnh, thường chỉ tiêm cho trẻ em, mỗi trẻ cần được tiêm đủ ba mũi theo hướng dẫn của cán bộ y tế. Ngoài ra, cần thực hiện các biện pháp chống muỗi đốt và loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, thả cá tại các ao, hồ, ruộng lúa nước để diệt loăng quăng (bọ gậy), làm chuồng gia súc xa nhà.
5. Bệnh tiêu chảy cấp:
Có thể là tiêu chảy thường hoặc tiêu chảy cấp nguy hiểm do phẩy khuẩn tả, kiết lỵ, thương hàn. Tiêu chảy thường do bị nhiễm virus, hoặc các loại vi khuẩn thông thường, bệnh chứng thường nhẹ hơn và ít gây thành dịch lớn so với tiêu chảy do phẩy khuẩn tả (còn gọi là dịch tả). Bệnh tả là bệnh tối nguy hiểm có thể gây tử vong cao. Mùa hè ở nước ta có khí hậu nóng ẩm nên các loại vi khuẩn dễ phát triển trong thực phẩm, thức ăn, làm cho thức ăn nhanh bị hỏng, bị ôi, thiu, là nguyên nhân gây nên nhiều trường hợp bị tiêu chảy. Mặt khác, sau những ngày mưa bão, lũ lụt thì các vi khuẩn càng có điều kiện sinh sôi, phát tán trong môi trường đất, nước, thực phẩm, làm cho số người mắc tiêu chảy càng tăng cao.
Ðể tránh không bị tiêu chảy hoặc tả, lỵ thương hàn, chúng ta cần: Tăng cường vệ sinh cá nhân. Bảo vệ nguồn nước và dùng nước sạch đặc biệt là trong mùa mưa bão, sát khuẩn nước bằng Cloramin B, không đổ chất thải, nước giặt, rửa xuống giếng, ao, hồ, sông, suối. Bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm như ăn chín, uống chín, không ăn rau sống, không uống nước lã, không ăn các thức ăn dễ bị nhiễm khuẩn như mắm tôm sống, hải sản tươi sống, gỏi cá, tiết canh, nem chua. Bên cạnh đó, cần tránh tập trung ăn uống đông người trong các dịp ma chay, cưới xin, cúng giỗ…, hạn chế tiếp xúc với người bệnh.
6. Bệnh thủy đậu
Bệnh thủy đậu do một loại virut mang tên Varicella Zoster Virus. Bệnh rất dễ lây truyền, khi 1 người mang vi khuẩn thủy đậu nói, hắt hơi, chảy nước mũi hoặc ho, mụn nước thủy đậu vỡ... thì các vi khuẩn đó theo nước bọt, nước mũi bắn ra ngoài lẫn trong bụi. Người khác hít phải bụi đó sẽ lây bệnh ngay. Bệnh xảy ra nhiều ở trẻ em, nhưng cũng không ít người lớn mắc bệnh này. Thông thường, từ lúc nhiễm phải vi khuẩn, đến lúc phát ra bệnh - được gọi là thời gian ủ bệnh là khoảng 2 -3 tuần. đầu tiên người bệnh có sốt, mệt mỏi, chán ăn, đau mỏi người trong một vài ngày. Sau đó, sẽ thấy phát ban và xuất hiện những nốt phỏng nước trên da; mới đầu ban đỏ chắc sau nổi mụn nước chỉ 1-2 ngày. Những mụn nước này thường mọc ở thân người, sau đó lan lên mặt và tay chân thậm chí là cả trong họng, miệng, đường tiêu hóa. Mụn nước lúc đầu chứa một chất dịch trong, sau đó dịch đó trở nên đục như mủ rồi đóng vẩy.
Biện pháp phòng ngừa tốt nhất hiện nay là tiêm vacxin phòng bệnh. Ngoài ra chúng ta cần dọn dẹp, lau chùi đồ dùng cá nhân hàng ngày, phòng ở phải sạch sẽ thoáng khí. Khi bị bệnh thì người bệnh cần cách ly từ 7-10 ngày để tránh lây lan
7. Bệnh bại liệt
Bại liệt là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, thường gặp ở trẻ em, do vi rút bại liệt gây ra. Bệnh có thể để lại di chứng liệt suốt đời, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và sinh hoạt hằng ngày. Vi rút Bại liệt lây lan chủ yếu qua: Tay bẩn khi các em không rửa tay sạch sẽ; Thức ăn, nước uống không hợp vệ sinh; môi trường sống ô nhiễm, nhiều ruồi nhặng; khi không hoặc chưa được uống, tiêm đủ vắc xin phòng bại liệt đầy đủ.
Khi mới mắc bệnh, người bệnh thường có những biểu hiện giống cảm cúm như:
Sốt nhẹ hoặc sốt cao, mệt mỏi, đau đầu, đau họng, buồn nôn, đau bụng. Sau đó, bệnh có thể tiến triển nặng hơn: Đau cơ, yếu tay hoặc chân, đi lại khó khăn, không đứng vững. Nặng nhất là liệt tay, liệt chân, có thể không hồi phục.
Để phòng bệnh bại liệt, các em học sinh cần: Tiêm vắc xin phòng bại liệt đầy đủ và đúng lịch. Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Ăn chín, uống sôi, không ăn quà vặt bẩn. Dùng nước sạch trong sinh hoạt. Giữ gìn vệ sinh cá nhân, lớp học và môi trường xung quanh.
Các biện pháp để phòng bệnh chung cho các bệnh truyền nhiễm, bệnh dịch trong mùa hè là: Tiêm vắc xin phòng bệnh. Tăng cường sức khỏe và khả năng phòng bệnh bằng cách ăn uống đủ chất, ăn nhiều rau xanh, hoa quả, thức ăn có nhiều vi-ta-min; có chế độ làm việc, sinh hoạt, luyện tập thể thao và nghỉ ngơi hợp lý. Giữ gìn vệ sinh cá nhân và vệ sinh nơi công cộng, nhất là rửa tay bằng xà bông diệt khuẩn. Khi có người bị bệnh hoặc nghi bị các bệnh trên cần phải đến ngay cơ sở y tế để được khám, điều trị và xử lý kịp thời, không để bệnh lây lan ra người thân và cộng đồng.
Chúc các em có sức khỏe tốt và một tuần học mới đạt kết quả cao!