Bài tuyên truyền chế độ dinh dưỡng phòng chống suy dinh dưỡng, béo phì
Kính thưa các thầy cô giáo và các em học sinh thân mến!
Theo kết quả khám sức khoẻ trong những lần gần đây, tôi nhận thấy số HS trường Tiểu học Gia Tân bị béo phì và suy dinh dưỡng có chiều hướng tăng nhẹ, Vậy chúng ta cần thực hiện chế độ dinh dưỡng như thế nào để phòng chống suy dinh dưỡng, béo phì?
I. Phòng chống suy dinh dưỡng
1. Suy dinh dưỡng là gì? Suy dinh dưỡng là tình trạng cơ thể không được cung cấp đầy đủ năng lượng và protein cũng như các yếu tố vi lượng khác để đảm bảo cho cơ thể phát triển. SDD làm ảnh hưởng tới sự phát triển thể chât, tinh thần và vận động của trẻ.
2. Nguyên nhân
Do sai lầm về cách cho ăn như không được nuôi bằng sữa mẹ, ăn dặm quá sớm, hoặc kiêng khem quá mức khi trẻ bị bệnh, nhất là khi bị tiêu chảy.
Do trẻ hoạt động quá nhiều; sống trong môi trường quá nóng hay quá lạnh khiến nhiệt lượng bị tiêu hao nhiều; trẻ bị bệnh nặng có nhu cầu các dưỡng chất cao mà không được đáp ứng…
Do Sinh non; sinh đôi, sinh ba; sinh nhẹ cân; Dị tật bẩm sinh: sứt môi, hở hàm ếch, bệnh tim bẩm sinh… Trẻ không được bú sữa mẹ hoặc sữa mẹ không đủ.
Do dinh dưỡng: Nuôi trẻ không đúng phương pháp khi mẹ thiếu hoăc mất sữa cho trẻ ăn bổ sung không đúng cả về số lượng và chất lượng.
Không được ăn uống đầy đủ, chế độ ăn thiếu năng lượng, nghèo nàn, không đủ các chất như: đạm, mỡ, đường, vitamin và chất khoáng.
Do ốm đau kéo dài: trẻ mắc bệnh nhiểm khuẩn đường hô hấp, tiêu hóa nhiều lần, biến chứng sau các bệnh viêm phổi, sởi, lỵ…
Do điều kiện kinh tế xã hội.
3. Hậu quả của suy dinh dưỡng:
Tăng nguy cơ mắc bệnh: nhiểm trùng hô hấp, tiêu chảy….
Chậm phát triển thể chất: ảnh hưởng đến tầm vóc của trẻ. Nếu tình trạng SDD kéo dài đến thời gian dậy thì, chiều cao của trẻ càng bị ảnh hưởng trầm trong hơn. Chiều cao của trẻ được quy định bởi di truyền, nhưng dinh dưỡng chính là điều kiện cần thiêt để trẻ đại tối đa tiềm năng di truyền của mình.
Chậm phát triển tâm thần: trẻ suy dinh dưỡng thường là thiếu nhiều chất, trong đó có những chất rất cần thiết cho sự phát triển não và trí tuệ của trẻ. Trẻ bị SDD thường bị chậm chạp, lờ đờ, vì vậy giao tiếp xã hôi thường kém, kéo theo giảm khả năng tiếp thu trong học tâp, giảm khả năng tiếp thu trong học tâp.
4. Phòng chống suy dinh dưỡng
Để phòng chống suy dinh dưỡng bằng cách sử dụng các thực phẩm giàu vi chất dinh dưỡng sẵn có tại địa phương như tôm, cua, cá, thịt, trứng, đậu nành, rau xanh; hoa quả tươi chuối, đu đủ. Ăn nhiều rau xanh để tránh táo bón, đồng thời cung cấp nhiều vi chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển.
Uống đủ nước và các chất dinh dưỡng bổ sung.
Chế độ ăn cân đối hợp lý phối hợp nhiều loại thực phẩm. không nên chỉ ăn một loại thức ăn
Thực đơn bữa ăn phong phú, đa dạng giúp ăn ngon miệng. Dùng nguồn nước sạch, tiêm phòng đầy đủ, tẩy giun theo định kỳ, rửa tay trước khi ǎn và sau khi đi vệ sinh. Đảm bảo vệ sinh thực phẩm, thức ǎn không là nguồn gây bệnh.
II. Phòng chống thừa cân béo phì.
- Khái niệm
Thừa cân béo phì là tình trạng cân nặng vượt quá quy định, tích lũy mỡ thái quá không bình thường một cách cục bộ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
2. Các yếu tố nguy cơ gây béo phì
Có nhiều yếu tố dẫn đến thừa cân, béo phì. Trong đó, thói quen trong ăn uống: như phổ biến nhất là tình trạng năng lượng khẩu phần vượt quá nhu cầu, nhất là năng lượng do chất béo và bột, đường cung cấp.
Giảm hoạt động thể lực cũng là yếu tố nguy cơ cao của thừa cân, béo phì. Hiện có nhiều em không tham gia thể dục thể thao, ít đi bộ, đi xe đạp... mà dành
nhiều thời gian cho hoạt động tĩnh tại như xem vô tuyến, chơi điện tử.
Ngủ ít cũng gây béo vì làm giảm tiêu mỡ (quá trình này diễn ra mạnh nhất vào ban đêm khi ngủ
Yếu tố gia đình, di truyền: Tuy chưa chứng minh được đầy đủ vai trò của di truyền đối với chứng thừa cân, béo phì nhưng thực tế cho thấy, nguy cơ này sẽ tăng lên ở những bạn có cha hoặc mẹ nặng cân, đặc biệt là khi cả cha mẹ đều béo.
Yếu tố kinh tế xã hội. Bệnh nội tiết. Do tác dụng phụ của thuốc
3. Hậu quả của chứng thừa cân, béo phì
Chứng thừa cân, béo phì ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của các em khi trưởng thành. Những trẻ béo sẽ ngừng tăng trưởng sớm. Trước dậy thì, chúng thường cao hơn so với tuổi nhưng khi dậy thì chiều cao ngừng phát triển và trẻ có xu hướng thấp hơn so với bạn bè. Ngoài ra, chứng béo phì cũng làm tăng nguy cơ bệnh tật (tim mạch, tăng huyết áp, tiểu đường, sỏi mật, viêm khớp...) và tử vong. Mắc các bệnh về da, do cọ xát giữa quần ao với da khi vận động. Mắc các bệnh về hô hấp; về tim mạch; đường tiêu hóa; về nội tiết và chuyển hóa. Hậu quả về kinh tế xã hội của béo phì, gây ảnh hưởng đến tâm lý ở trẻ em.
4. Phòng chống thừa cân béo phì
Để dự phòng thừa cân và béo phì chúng ta cần:
Ăn đảm bảo dinh dưỡng để các em phát triển bình thường; Các em nên ăn nhiều rau và hoa quả. Hạn chế sử dụng các thực phẩm giàu năng lượng, đồ uống có đường và các loại nước ngọt có ga. Ăn ít các loại bánh kẹo, đường mật, kem, sữa đặc có đường. Không nên ăn vào lúc tối trước khi đi ngủ.
Khẩu phần ăn của các em cân đối, hợp lý, nên phối hợp nhiều loại thức ăn, tránh ăn một loại thực phẩm nào đó. Nếu uống sữa nên uống không đường sữa bột tách bơ. Không nên uống sữa đặc có đường.
Chế biến thức ăn: Hạn chế các món rán, xào, nên làm các món luộc, hấp, kho. Nên nhai kỹ và ăn chậm, ăn đều đặn, không bỏ bữa, không để trẻ quá đói, vì nếu bị quá đói, trẻ ăn nhiều trong các bữa sau làm mỡ tích luỹ nhanh hơn.
Nên ăn nhiều vào bữa sáng để tránh ăn vặt ở trường, giảm ăn về chiều và tối. Nên ăn nhiều rau xanh, quả ít ngọt. Giảm bớt gạo thay bằng khoai, ngô là những thức ăn cơ bản giàu chất xơ. Cháo, bột cần có mức năng lượng thấp, không cho thêm các thực phẩm nhiều béo vào bát bột, cháo của trẻ như: bơ, phomat, sữa giàu béo Trẻ ăn uống hoạt động tích cực để phòng thừa cân, béo phì
Tăng cường hoạt động thể lực với các loại hình và mức độ thích hợp theo từng lứa tuổi (như thể dục nhịp điệu, đi bộ, chạy nhảy, bơi lội...). tham gia các môn thể thao dễ dàng gần gũi với hàng ngày như: đi bộ đến trường, chạy, nhảy dây, đá bóng, đánh cầu lông, đá cầu, leo cầu thang… Các em có thể giúp đỡ bố mẹ các công việc ở nhà: Lau dọn nhà cửa, xách nước tưới cây, bưng bê đồ đạc… Sinh hoạt điều độ, hạn chế xem vô tuyến, chơi điện tử hoặc thức quá khuya.
Xây dựng thực đơn hợp lý, đủ khẩu phần ăn của các em.
` Chúng ta cùng nhau tập luyện, vận động hợp lí tại trường cũng như ở nhà để có một thân hình cân đối các em nhé!